Sünnet
Sünnet nedir ve dindeki yeri neden önemlidir?
Cevap
Özette belirtildiği üzere sünnet, Kur'an-ı Kerim'in Hz. Muhammed'in şahsında somutlaşmış ve hayata geçirilmiş halidir12. Sünnetsiz bir İslam veya Kur'an anlayışı batıldır; zira ayetleri doğru anlamak, helal ve haramları kavramak ancak Peygamber'in sünneti, tefsiri ve izahı ile mümkündür345.
Sünnetin Tanımı ve Kur'an ile İlişkisi
- Prof. Dr. Haydar Baş, sünnetin Kur'an'ın dışında bir şey olmadığını, tamamen İslam'ın ve Kur'an'ın kendisi olduğunu ifade etmektedir23.
- Kur'an mücerret (soyut) olarak ayetleri beyan ederken; bu ayetleri hayatında uygulayarak müşahhas (somut) ve örnek hale Sevgili Peygamberimiz getirmektedir135. Sünnet, Kur'an'ın açılımı, hayata geçiş tarzı ve tilavet edilmeyen yaşayan kısmıdır678.
- Hz. Peygamber'in sakalını taramasından aynaya bakmasına, musafaha yapmasından uyumasına kadar yaptığı her şey Allah'ın kontrol ve murakabesinde gerçekleştiği için ibadettir ve hepsi mukaddestir295.
- Sünnet, farzların dışında güzelliğin devamı için yapılan amelleri de kapsadığı gibi10, Sünnet-i Seniyye genel anlamda bir hal tarzı, ahlak modeli ve Peygamber'deki güzel ahlak-ı hamidenin iç tabiatımıza hâkim olmasıdır111213.
Sünnetin Dindeki Yeri ve Delilleri
- Hz. Peygamber'in dindeki yeri neyse, hadis ve sünnetin yeri de odur; Peygamber'i ve sünnetini dışlayan bir kişinin mümin ve muvahhid olması mümkün değildir6.
- Kur'an'da yer alan Haşr suresi 7. ayet ("Peygamber size ne verdiyse onu alın, size ne yasakladıysa ondan da sakının"), Cuma suresi 2. ayet ("...onlara kitabı ve hikmeti öğreten..."), Nisa suresi 59. ayet ve Necm suresi 3-4. ayetler ("O arzusuna göre konuşmaz...") sünnetin dinde delil olduğunu ve Peygamber'in sözlerinin vahiy mahsulü olduğunu göstermektedir495.
- İslam uleması Cuma suresindeki 'kitab' ifadesinin Kur'an'ı, 'hikmet'in ise hadis-i şerifleri işaret ettiği konusunda ittifak etmiştir95.
Sünnetsiz Din Anlayışının Tehlikeleri
- Peygamber'in tefsiri ve izahı olmadan Kur'an ayetlerinin manalarını kavramak ve anlamak mümkün değildir; sünnet devre dışı bırakılırsa geriye sadece şahsi yorumlar ve fitneler kalır2412.
- Peygamber Efendimiz, gelecekte rahat koltuğuna yaslanıp helal ve haram hükmünü hadislerde aramayacağını söyleyenlerin dinden çıkacağını bildirerek bu zihniyete karşı uyarıda bulunmuştur14.
Sonuç
Sünnet, Kur'an'ı anlamanın ve yaşamanın yegane yolu olup, milli ve dini bütünlüğümüzün en önemli teminatıdır3414. Milletimizin huzura ermesi ve badirelerden kurtulması için Allah'ın Kitabına ve Peygamberimizin sünnetine sarılması şarttır414.
Geçen ayetler
-
53:53
وَٱلْمُؤْتَفِكَةَ أَهْوَىٰ
Lut milletinin kasabalarını yere batıran, onları gömdükçe gömen O'dur.
-
59:7
مَّآ أَفَآءَ ٱللَّهُ عَلَىٰ رَسُولِهِۦ مِنْ أَهْلِ ٱلْقُرَىٰ فَلِلَّهِ وَلِلرَّسُولِ وَلِذِى ٱلْقُرْبَىٰ وَٱلْيَتَـٰمَىٰ وَٱلْمَسَـٰكِينِ وَٱبْنِ ٱلسَّبِيلِ كَىْ لَا يَكُونَ دُولَةًۢ بَيْنَ ٱلْأَغْنِيَآءِ مِنكُمْ ۚ وَمَآ ءَاتَىٰكُمُ ٱلرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَىٰكُمْ عَنْهُ فَٱنتَهُوا۟ ۚ وَٱتَّقُوا۟ ٱللَّهَ ۖ إِنَّ ٱللَّهَ شَدِيدُ ٱلْعِقَابِ
Allah'ın, fethedilen memleketler halkının mallarından Peygamberine verdikleri; Allah, Peygamber, yakınlar, yetimler, yoksullar ve yolda kalmışlar içindir; ta ki içinizdeki zenginler arasında elden ele dolaşan bir devlet olmasın. Peygamber size ne verirse onu alın, sizi neden menederse ondan geri durun; Allah'tan sakının, doğrusu Allah'ın cezalandırması çetindir.
-
62:2
هُوَ ٱلَّذِى بَعَثَ فِى ٱلْأُمِّيِّـۧنَ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُوا۟ عَلَيْهِمْ ءَايَـٰتِهِۦ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ ٱلْكِتَـٰبَ وَٱلْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا۟ مِن قَبْلُ لَفِى ضَلَـٰلٍ مُّبِينٍ
Kitapsız (okuma-yazma bilmeyen) kimseler arasından, kendilerine ayetlerini okuyan, onları arıtan, onlara Kitabı ve hikmeti öğreten bir Peygamber gönderen O'dur. Onlar, daha önce, şüphesiz apaçık bir sapıklık içinde idiler.
Kaynaklar
-
1 Sünnet KitapKaynakta geçen ifade:
Bugün hadis-i şerifte beyan edilen, rahat koltuğuna yaslanarak "helal ve haram hükmünü hadislerde aramaya gerek yok, Kur'an bize yeter" diyenlerin ve bu sebeple yine hadiste beyan edildiği üzere, "okun yaydan fırladığı gibi dinden çıkanların" seslerini yükselttiği günleri yaşıyoruz. Bu anlatılan dinin, Hz. Peygamber'in şahsında hayata geçirilmesine, somut hale gelmesine, insanlara gösterilen bir örnek oluşturmasına sünnet denir.
-
2 Sünnet KitapKaynakta geçen ifade:
Resulullah'ın yaptığı her şey, Allah'ın kontrol ve murakabesi altında İslam'ı yerleştirmek içindir. Dinin Allah'ın kontrolü ve murakabesinde müşekkel hale gelmesi, insan hayatına yerleşmesi maksadını güttüğünden, Peygamber Efendimizin mübarek sakalını taramasından aynaya bakmasına, insanlarla musafaha yapmasından uyumasına kadar her şeyi ibadettir. Sünnet Kur'an'ın, İslam'ın dışında bir şey değildir.
-
3 Sünnet, Kuran’ın kendisidir Köşe yazısıYeni Mesaj · 31 Mart 2023Kaynakta geçen ifade:
Bu ayetleri hayatında uygulayarak müşahhas hale Sevgili Peygamberimiz getiriyor. Bu araştırma neticesinde gördükleri şey şudur; Osmanlı'nın sahip olduğu bu ihtişam mutasavvıflar tarafından yaşanan Sevgili Peygamberimizin mübarek sünnetinin bütün İslam dünyasındaki hakimiyetidir. Sünnet olmadan Kur'an anlaşılmaz Dini anlamada ve yaşamada sünnetin yerini kavramamız için onun önemini iyi tespit etmek gerekir.
-
4 Sünnet, Kuran’ın kendisidir Köşe yazısıYeni Mesaj · 31 Mart 2023 · Sünnet olmadan Kur'an anlaşılmazKaynakta geçen ifade:
Onlar okun yaydan çıktığı gibi dinden çıkacaklardır" (Ebu Davud, Sünnet, h.no: 4605; Tirmizi, İlim, 10; Hakim, Müstetrek, 1, 108). Bu hadis, günümüzü göstermesi bakımından hem bir mucize, hem de din üzerinde oynanan oyunları göstermesi bakımından önemli bir ikazdır. Sözün özü; sünnetsiz Kur'an'ı anlamak ve yaşamak mümkün değildir. Milli birlik ve beraberliğimizi de tehdit eden bu tür faaliyetlere karşı Allah'ın Kitabına…
-
5 Peygambersiz hayat olmaz Köşe yazısıYeni Mesaj · 13 Haziran 2016Kaynakta geçen ifade:
Cenab-ı Hak, ayet-i kerimeleri mücerret olarak beyan etmekte; müşahhas hale Sevgili Peygamberimiz getirmektedir. Peygamber Efendimizin mübarek sakalını taramasından aynaya bakmasına, insanlarla musafaha yapmasından uyumasına kadar her şeyi ibadettir. Cenab-ı Hak, Haşr suresinin 7. ayetinde "Peygamber size ne verdiyse onu alın, size ne yasakladıysa ondan da sakının" buyurmaktadır.
-
6 Haftanın Sohbeti - İslam Üzerindeki Tahrifler ve Saptırmalar - Trabzon Sohbet1 Ocak 1998Kaynakta geçen ifade:
Şimdi efendim, Cenab-ı Fahr-i Âlem Efendimizin İslam'da yeri neyse, hadis-i şeriflerin de dinin içerisindeki yeri odur. Peygamber Aleyhissalatü Vesselam Efendimiz'i kabul etmeyen bir insanın mümin ve muvahhid olması mümkün olmadığına göre, hadis-i şerifleri dışlayan bir insanın da Mümin ve muvahhid olduğunu iddia etmek saçmalıktan başka bir şey değildir.
-
7 Haftanın Sohbeti - Milli ve Dini Değerler ile Kurbanın Önemi Sohbet27 Mart 2000Kaynakta geçen ifade:
Sünnet, Kur'an'ın hayata geçiş tarzıdır. Sünneti devreden çıkardın mı, sen ne anlarsın Kur'an'dan? Kur'an'ın anladığı Muhammedi hayat.
-
8 Haftanın Sohbeti - Ekonomi ve Siyasi Gündem Sohbet1 Ocak 2010Kaynakta geçen ifade:
Olayın iç yüzü bu Yine Peygamber Efendimiz Veda Hutbesi'nde "Size iki emanet bırakıyorum. Birincisi Allah'ın kitabı Kur'an, ikincisi Ehl-i Beyt'imdir." "Ehl-i Beyt'im hakkında Allah'tan korkmanızı hatırlatırım." Şimdi Cenab-ı Peygamber'in hayatı bizim için ayettir. Yani bir tilavet edileni var, iki yaşanan, tilavet edilmeyeni var. İşte Resulullah'ın hayatı, tilavet edilmeyen ve yaşanan Kur'an'dır.
-
9 Sünnet, Kuran’ın kendisidir Köşe yazısıYeni Mesaj · 31 Mart 2023 · Sünnet olmadan Kur'an anlaşılmazKaynakta geçen ifade:
Cenab–ı Hak bu konuda Kur'an'ında şöyle buyuruyor: "Peygamber size ne verdiyse onu alın, size ne yasakladıysa ondan da sakının. Allah'tan korkun. Çünkü Allah'ın azabı çetindir" (Haşr, 59/7). Ayette geçen 'kitab' ifadesinin Kur'an–ı Kerim'i, 'hikmet' ifadesinin hadis–i şerifleri işaret ettiği konusunda İslam uleması ittifak içindedirler.
-
10 Sünnet KitapKaynakta geçen ifade:
Bu kulum ne güzel yaptı, benim huzurumda eğildi demez mi? Bu sefer peygamberler o farzların dışında, farz olmamasına rağmen o güzelliğin devamı, o aşkın, o seyrin, o sülukun devamı için fazlalık olarak ibadet yapıyor. Buna da sünnet diyoruz.
-
11 En güzel örnek Hz. Muhammed (s.a.a.v) Köşe yazısıYeni Mesaj · 26 Şubat 2022Kaynakta geçen ifade:
Yani Hz. Peygamber'de bulunan o güzel ahlak-ı hamidenin bizim iç tabiatımızda hakim olmasıdır. Ama Sünnet-i Seniyye, bir hal tarzıdır, bir ahlak tarzıdır. "İnsan-ı kamil" dediğimiz insan, o modeli kendi iç tabiatında hakim kılmaya çalışır.
-
12 Hikmetin Sırları KitapKaynakta geçen ifade:
Peygamberde bulunan o güzel ahlak-ı hamidenin bizim iç tabiatımızda hâkim olmasıdır sünnet. Münferit anlamda sünnet çoğalabilir ama sünnet-i seniyye bir hal tarzıdır, bir ahlak tarzıdır, bir modeldir, ahlak modelidir. Eğer sen onun sünnetini, hadislerini devre dışı bırakırsan olmaz.
-
13 Örneğimiz Hz. Muhammed Mustafa'dır (s.a.v.) Köşe yazısıYeni Mesaj · 29 Kasım 2017Kaynakta geçen ifade:
Sünnet işte bu örnek hayatın huy olarak bize transfer olmasıdır. Hz. Peygamberde bulunan o güzel ahlak-ı hamidenin bizim iç tabiatımızda hâkim olmasıdır. Bu açıdan bakıldığında Sünnet-i Seniyye, bir ahlak tarzıdır.
-
14 Makalat Kitap1. BölümKaynakta geçen ifade:
Taberani'nin rivayet ettiği bir hadis-i şeriflerinde de Peygamber Efendimiz şöyle buyuruyorlar: "Bu Kur'an'ın bir ucu Allah'ın elinde, bir ucu da sizin elinizdedir. Binaenaleyh ona sarılın. Çünkü ondan sonra ebediyen şaşmazsınız." Kur'an ve sünnete inanıp gereğini yapan insanla, bunlara inanmayan insanın durumunu en yakın çevremizde yaşadığımız olaylardan bile anlamak mümkündür.
Bu sayfa 12 Ekim 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi.