Kapitalizm ve küreselleşme
Kapitalizm nedir ve kapitalist sistemin insanlığa zararları nelerdir?
Cevap
Prof. Dr. Haydar Baş'ın eserlerine ve değerlendirmelerine göre kapitalizm, sermayenin belli ellerde toplanmasına ve tabana yayılmamasına dayanan, miadını doldurmuş sömürü odaklı bir sistemdir1. Bu düzen, parayı elinde bulunduran elit grubun ve birkaç ailenin çıkarlarını korurken insanlığı yoksulluğa ve işsizliğe mahkûm etmektedir12.
Kapitalizmde İnsan ve Toplum Anlayışı
- Kapitalist sistemde insan, ekonomi literatüründe "homo economicus" یعنی iktisadi insan olarak tanımlanır ve en az emekle en çok kâr sağlayan bir varlık olarak görülür34.
- Bu sistemde esas olan insanın kendisi değil, sistemin ve sermaye sahiplerinin devamlılığıdır; yani insan sistem içindir4.
- Liberal ahlaka sahip insan sınırsız bir hürriyete inanır ve "bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler" felsefesiyle hareket eder4.
- Makyavelist ve Darwinist bir anlayışla güçlünün hayatta kalacağı, zayıfların ise yok olacağı doğal seleksiyon mantığı benimsenmiştir45.
- Kapitalizm hür dünyada insanı dışa karşı hür gösterirken, iç tabiatında nefsani arzuların tamamen esiri haline getirmiştir6.
Ekonomik Çıkmazlar ve Yanlış Politikalar
- Kapitalizmin temelini oluşturan faiz, paranın belli ellerde stoklanmasına ve tekelleşmesine yol açarak tüketimi devre dışı bırakır78.
- Üretim odaklı görünen ancak tüketiciyi desteklemeyen bu yapı, pazarda alıcı bulunamamasına ve sürekli büyümenin sağlanamamasına neden olur29.
- Kaynakların sınırlı olduğu yanılgısından hareketle doğum kontrolü tavsiye edilmekte ve dünya nüfusu azaltılmaya çalışılmaktadır1011.
- ABD'deki mortgage krizi ve AB ülkelerindeki kamu borçları (örneğin Yunanistan'ın iflası) kapitalizmin çöküşünün somut kanıtlarıdır112.
İnsanlığa Getirdiği Zararlar ve Yıkımlar
- UNICEF verilerine göre her saat bin çocuk önlenebilir hastalıklar yüzünden ölmekte, milyonlarca insan yetersiz beslenme nedeniyle fiziksel ve mental gelişimini tamamlayamamaktadır13.
- Çevresel tahribatlar, sigara ve HIV gibi sağlık sorunları milyonlarca insanın ölümüne yol açmakta, sağlık sistemleri ise sorunları çözmekte yetersiz kalmaktadır13.
- Devletlerin kamu harcamalarını ve sağlık fonlarını kısıklamasına neden olarak halkı mağdur etmektedir13.
Sonuç
Prof. Dr. Haydar Baş'a göre kapitalizm insanlığa kan, gözyaşı, işsizlik ve felaketlerden başka bir şey getirmemiştir1415. Bu çöküş sürecindeki sisteme karşı tek çözüm, tüketim eksenli, adil paylaşımı ve tam istihdamı sağlayan Milli Ekonomi Modeli'dir316.
Kaynaklar
-
1 Kapitalizm bitmiştir Köşe yazısıYeni Mesaj · 2 Şubat 2012Kaynakta geçen ifade:
Küresel şirketler ile devlet liderlerini bir araya getiren uluslararası toplantıda bugüne kadar esasında, kapitalist sistemde parayı elinde bulunduran elit grubun istek ve şikâyetleri gündem edilmiştir. Paranın belli ellerde toplanması, faizi sistemin temeline oturtması, parayı tabana ulaştıramaması, tüketimi devreden çıkarması, işsizlik konusunu halledememesi ve dolayısı ile sürekli büyümeyi temin edememesi bu sistemin yapısından kaynaklanan sorunlarıdır.
-
2 03 02 2014 HAFTANIN SOHBETİ \ ENFLASYON NEDEN SÜREKLİ ARTIYOR TV programı1 Ocak 2014Kaynakta geçen ifade:
Ama Milli Ekonomi Modeli, tüketicinin cebine para koyarak, tüketicinin alım gücünü artırarak, tüketicinin talebini artırarak, üretimin de pazarını oluşturan, üretimin de üretimini artıran, diğer taraftan üreticinin de paraya ulaşmadaki engeli nedir? Dolayısıyla öyle bir sistem ki tüketicinin alım gücünü artırarak üreticinin pazarını oluşturuyor. Diğer taraftan da baştan tüketicinin alım gücünün arttığının içinde o üreticinin pazarı olmuş oluyor.
-
3 Tercih sizindir Köşe yazısıYeni Mesaj · 27 Mayıs 2014Kaynakta geçen ifade:
Kominizm ise madem işçi sınıfı eziliyor, öyleyse herkes ezilsin, işveren de fakirleşsin" demiştir.Fakirliğe çare yerine kavga ve herkesin fakirleşmesi üzerine kurulu çarpık bir düzen?Denenmiş ve miadını doldurmuş iki sistem de insan yaklaşımı olarak yanlış bakış açısını işlemiştir.İnsana bakış konusu doğru şekilde ele alınmadan, Soma gibi faciaların önüne geçilmesine imkân yoktur.Kapitalizm ve sosyalizm ile beraber dünyanın 3'ncü büyük ekonomi modeli olarak…
-
4 Milli Ekonomi Modeli ve Sosyal Devlet Milli Devlet Kitap4. Kısım: Sosyal Devlet Milli Devlet > 3. Bölüm: İnsan ve Devlet > 2- İnsan Meselesine Bakış > C– Kapitalizmde İnsan: Homo Economicus · s. 601Kaynakta geçen ifade:
Liberal ahlaka sahip insan, sınırsız bir hürriyetin gerekliliğine inanır. Liberal felsefenin sloganı şudur; Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler. Sadece güçlünün ayakta kaldığı bu sistemde, bu sistemi kurumlarıyla birlikte ayakta tutan ve en az emekle en fazla kâr sağlamayı hedefleyen varlık, yani kapitalizmin insanı ciddi bir buhran içindedir.
-
5 Milli Ekonomi Modeli ve Sosyal Devlet Milli Devlet Kitap4. Kısım: Sosyal Devlet Milli Devlet > 3. Bölüm: İnsan ve Devlet > 1- Tarih Boyunca Devlet Anlayışları > A– Kapitalizm’de Devlet · s. 567Kaynakta geçen ifade:
Küresel mantığa göre devlet denilince, sistemin ve hedef aldığı kesimin devamıdır önemli olan... “Zira kapitalizm, tarihsel olarak özel mülkiyet ve yarışma mekanizmalarından geçen bir zenginleşme tekniğidir” Bu yönüyle kapitalizm, doğal seleksiyon fikrine, yani güçlünün hayatta kalacağı, zayıfların ise ezilip yok olacağı fikrine dayanan Darvinizm’in iktisadi ve siyasi yansımasıdır.
-
6 Makalat Kitap1. BölümKaynakta geçen ifade:
Ve bu sistemde insan hem dış hem iç tabiat bakımından tamamen esirdir. Yine hür dünyanın kurtuluş simididir diye baktığı kapitalizm, evet, o da bir başka ekonomik mantıkla, kendi nizamı içinde insana bir yer verir. Ve kapitalizm hür dünyada insanı dışa karşı hür, iç tabiatının önündeyse nefsani arzularının tamamen esiri haline getirmiştir.
-
7 Kapitalizm bitmiştir Köşe yazısıYeni Mesaj · 2 Şubat 2012Kaynakta geçen ifade:
Kapitalist sistemin piyasa dengelerini bozan en önemli yanlışı da faiz konusudur. Bu durum paranın belli ellerde stoklanması demektir ki, kapitalist düzenin temeli zaten az bir kesimin mutlu edilmesidir. Faiz, paranın belli ellerde toplanmasını sağlar ki, bu tüketimin devreye konmasına engeldir.
-
8 Kapitalist ekonomi deprem geçiriyor Köşe yazısıYeni Mesaj · 20 Ocak 2012Kaynakta geçen ifade:
Ekonomide dünyanın geldiği nokta, tüketim mekanizmasının devre dışı bırakılması, spekülatif oyunlarla piyasa dengelerinin tamamen bozulması manasına gelmektedir. Tekelleşen paranın sayılı ellerde bloke edilmesi demek, paranın tabana yayılmaması sebebiyle insanların paraya ulaşımının imkânsız hale gelmesidir. Piyasa dengelerinin oturabilmesi için üretim ve tüketimin emme basma tulumba gibi devrede olması şarttır.
-
9 İşsizlik rakamlarını vermek yeterli olmaz Köşe yazısıYeni Mesaj · 19 Kasım 2014Kaynakta geçen ifade:
Büyük bir aldatmaca olan devamlı surette üretimin desteklenmesi; tüketimin olmadığı bir piyasada üretim elemanlarının zaman içinde iflasından başka bir netice vermez. Sistemin yanlış kuralları ile bir taraftan üretim desteklenirken, diğer taraftan buna cevap veremeyen tüketimin azlığı, ülke ekonomilerini içinden çıkılmaz bir hale getirmiştir. Tam istihdam; üretim ve tüketim dengesinde; tüketim kabiliyetinin arttırılmasıyla sağlanacak bir sürekli büyüme ortamında söz konusu olabilir.
-
10 Türkiye’nin ve dünyanın ihtiyacı Milli Ekonomi Modeli’dir Köşe yazısıYeni Mesaj · 10 Şubat 2012Kaynakta geçen ifade:
Kapitalist ve liberal tezlere göre dünya üzerindeki kaynaklar sınırlıdır. Sınırsız kaynaklara sahip olmamıza rağmen dünya nüfusunun önemli bir kesiminin açlık çekiyor olması ve hatta her yıl açlıktan ölüyor olması da kaynakların adil paylaşımının değil, bir avuç azınlığın mutluğuna harcandığının ispatıdır. Yetersiz görülen kaynaklar sebebiyle kapitalist ve liberal tezler devamlı doğum kontrolü tavsiye ederek dünya nüfusunu azaltmayı hedeflemektedirler.
-
11 Meltem TV Diyalog Programı - Güncel Konular Terörizm - Laiklik - Ekonomi Sohbet15 Kasım 2003Kaynakta geçen ifade:
Şimdi kaynaklar sınırlı olunca paylaşımda, o zaman sen de devreye giriyorsun, ben de. Dünyaya gelme hakkını elinden alıyor. Doğum kontrolünün temelindeki ana fikir budur.
-
12 Dünya Milli Ekonomi Modeli’nde karar kılmak zorundadır Köşe yazısıYeni Mesaj · 17 Ocak 2012Kaynakta geçen ifade:
ABD’de mortgage (tutsat) krizi ile başlayan ve AB ekonomileri ile devam eden süreçte yaşananlar bizim yıllar evvel dile getirdiğimiz, “Kapitalizm çökmeye mahkumdur” tezimizi ispatlamıştır.
-
13 Milli Ekonomi Modeli ve Sosyal Devlet Milli Devlet Kitap4. Kısım: Sosyal Devlet Milli Devlet > 12. Bölüm: Milli Devlet’te Sağlık, Barınma ve Gıda Politikaları > 1- Milli Devlet ve Sağlık > A– Dünyadaki Sağlık Uygulamaları · s. 788Kaynakta geçen ifade:
Her 4 çocuktan biri yetersiz beslenmeden dolayı mental ve fiziksel gelişimini tamamlayamamaktadır. Birleşmiş Milletler Çocuk Fonu UNICEF’in yaptığı bir araştırmaya göre, dünyada her saat 1000 çocuk, kolaylıkla önlenebilecek hastalıkların ihmali nedeniyle ölmektedir. Globalizmin, devleti küçültün, talepleri, kamu harcamalarını ve sağlık sistemine ayrılan fonları kısmaktadır.
-
14 Son nokta MEM Köşe yazısıYeni Mesaj · 27 Ağustos 2014Kaynakta geçen ifade:
Tarihin sonu olarak takdim edilen kapitalist düzen bunların başında gelmekteydi. Buna göre kapitalizm, daha iyisi olamayacak ekonomide gelinebilecek son noktaydı. 21. yüzyılda kapitalizmin kalesi ABD için akla sadece Amerikan menfaatleri uğruna kan, gözyaşı, işgal ve ölümler gelmekte?
-
15 Prof. Dr. Haydar Baş, Rusya Parlamentosu Duma'da MEM'i Anlattı Sohbet28 Şubat 2013Kaynakta geçen ifade:
Globalizmin ekonomik ayağını oluşturan kapitalist sistemin ve serbest piyasa ekonomisinin siyasi boyutu olan demokrasinin... Ve sosyal boyutu olan insan haklarının dünyaya kan ve gözyaşından başka bir şey getirmediği ortadadır. Ülkelerin çözüm olarak kabul ettiği Milli Ekonomi Modeli sürekli büyümeyi temin etmesi, adil bir gelir dağılımını sağlaması, tam istihdamı temin etmesi yani işsizliği önlemesi insanlara tek kurtuluş formülüdür.
-
16 Kapitalizm çökmüştür, kurtuluş Milli Ekonomi Modeli'ndedir Köşe yazısıYeni Mesaj · 7 Aralık 2011Kaynakta geçen ifade:
Tüketim eksenli tek analiz olan Milli Ekonomi Modeli, sosyalizm ve kapitalizmin yanlışlarını ortadan kaldıran yepyeni bir düzen demektir. Milli Ekonomi Modeli tüketim eksenli bir analizdir ancak kapitalizmin karşısında devletlerin bağımsızlığını sürdürebilmesi için ihtiyaç duyduğu ekonomik programı da sunmaktadır.
Bu sayfa 12 Ekim 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi.