İmam Hasan Askeri
İmam Hasan Askeri kimdir ve hayatı hakkında neler anlatılıyor?
Cevap
Künyesi, Lakapları ve Doğumu
- İmam Hasan El-Askeri, nasp edilmiş imamların 11incisidir1.
- El-Askeri lakabı, halifenin emriyle Samarra'nın 'Asker' diye bilinen bir mahallesinde mecburi ikamete zorlandığı için bu mahalleye atfen verilmiştir21.
- Kaynaklarda geçen diğer lakapları El-Hadi, er-Refik, ez-Zeki, en-Naki, Ebu Muhammed ve İbnu'r-Rıza'dır1.
- İmam Hasan El-Askeri, 2 veya 4 yaşındayken babası Ali b. Muhammed el-Hadi ile beraber Samarra'ya sevk edilmiştir1.
- Babası şehit edildiğinde 22 yaşında olan İmam Hasan El-Askeri'nin imamet süresi 6 yıl sürmüştür1.
Yaşantısı ve İbadet Hayatı
- İmam Hasan El-Askeri, zamanının en çok ibadet eden ve Allah'a en fazla itaat eden şahsiyeti olarak nitelendirilmektedir1.
- Geceleri namaz kılmak, Kuran okumak ve Allah'a secde etmekle sabahlardı1.
- İmam Hasan El-Askeri uykudayken başının yanından göğe doğru bir nur saçtığı cariyesi tarafından rivayet edilmiştir2.
Halifeler Dönemi ve Baskılar
- İmam Hasan El-Askeri hayatı boyunca el-Mutezzibillah, el-Muhtedibillah ve el-Mutemidbillah isimli üç Abbasi halifesini görmüştür3.
- Diğer Ehl-i Beyt imamları gibi o da halifelerin sıkı baskısı altında yaşamış, yaşadığı mahallede yarenleriyle serbestçe görüşmesine izin verilmemiş ve sevenleri onu geçiş yollarında beklemek zorunda kalmıştır3.
- Samarra'da yaşadığı dönemde Pazartesi ve Perşembe günleri yönetim merkezine (Daru'l Hilafe) gidip sarayda bulunduğunu bildirmek zorundaydı43.
- Abbasi hükümeti baskılarla yetinmeyerek Halife Mutezz döneminde İmam'ı hapsettirmiş, Said Hacib'e Kufe'ye hareket ettirip yolda öldürmesini emretmiş; ancak Mutezz bu plana muvaffak olamadan üç gün sonra Türkler tarafından öldürülmüştür45.
- Ardından başa geçen Mühtedi de İmam'ı hapsettirmiş ve öldürmek niyetindeyken Türklerin ayaklanmasıyla kendisi öldürülmüştür4.
- Abbasi sarayı İmam'a karşı kin duyup baskı yapsa da, Abdullah bin Hakan gibi önemli saray ve devlet adamları onun manevi azameti karşısında vakar, iffet, soyluluk ve faziletine saygı duyduklarını ifade etmişlerdir6.
Güvenlik Tedbirleri ve Mektuplaşma
- Abbasi sarayının sıkı takibatına karşı İmam Askeri çok akıllı ve ince bir güvenlik siyaseti uygulamıştır4.
- Samarra'daki yarenleriyle dahi mektupları vasıtasıyla yazışmış, Daru'l-Hilafe'ye gideceği günlerde kimsenin kendisine selamlama yapmamasını, hatta işaret dahi etmemesini, aksi takdirde kimsenin emniyette olamayacağını bildirmiştir35.
- Sevenleriyle iletişimini Ahmed b. İshak, İbrahim b. Mehziyar Ahvazi, Muhammed b. Osman Amri, Ebu'l Edyan Ali el-Basri ve Urve b. Yahya gibi vekilleri ve yazdığı mektuplar aracılığıyla sağlamıştır3.
- İshak bin İsmail en-Nişaburi'ye yazdığı mektupta Allah yolunda takvaya riayet etmelerini, halkla iyi geçinip hastaları ziyaret etmelerini, başlarını yere eğdirecek tutumlardan kaçınmalarını ve halkın sevgisini celp etmelerini istemiştir3.
Kerametleri
- Çocukluğundan itibaren bir sonraki imam olduğuna dair kerametleri bulunan İmam Hasan El-Askeri, Türk ve Rum çocuklarla dilleri neyse o dilde konuşabilmiştir1.
- Bir defasında kuyuya düşmüş, ailesi telaşla geldiğinde suyun yüzeyinde boğulmadan durduğu ve su seviyesinin yükselerek İmam'ı güvenli şekilde çıkardığı görülmüştür1.
Şehadeti
- İmam Hasan El-Askeri, Rebiyülevvel ayında Abbasi halifesi tarafından verilen zehir sonucu şehadete ulaştırmıştır71.
- İmam Cevad 25, İmam Hadi 41 ve İmam Hasan El-Askeri 28 yaşında şehit edilmiştir5.
- Mübarek kabri, Samarra'da babası İmam Hadi'nin yanı başındadır1.
Sonuç
İmam Hasan El-Askeri, Abbasi halifelerinin yoğun baskıları, hapis cezaları ve suikast girişimleri altında geçirdiği çileli hayatına rağmen ilmi ve ahlaki üstünlüğü ile Ehl-i Beyt çizgisini korumuş, mektupları ve vekilleri vasıtasıyla ümmetle bağını sürdürmüş ve kendisinden sonraki imam olan Hz. Mehdi'nin doğumunu düşmanlardan gizleyerek manevi mirası devretmiştir738.
Geçen ayetler
-
9:32
يُرِيدُونَ أَن يُطْفِـُٔوا۟ نُورَ ٱللَّهِ بِأَفْوَٰهِهِمْ وَيَأْبَى ٱللَّهُ إِلَّآ أَن يُتِمَّ نُورَهُۥ وَلَوْ كَرِهَ ٱلْكَـٰفِرُونَ
Allah'ın nurunu ağızlarıyla söndürmek isterler. Kafirler istemese de Allah nurunu mutlaka tamamlayacaktır.
Kaynaklar
-
1 İmam Hasan El-Askeri (a.s.) Köşe yazısıYeni Mesaj · 29 Şubat 2016Kaynakta geçen ifade:
El-Askeri lakabı, halifenin emriyle Samarra'nın 'Asker' diye bilinen bir mahallesinde mecburi ikamete zorlandığı için mahalleye atfen verilmiştir. El-Hadi, er-Refik, ez-Zeki, en-Naki, Ebu Muhammed, İbnu'r-Rıza da bilinen diğer lakaplarıdır. Yine bir seferinde kuyuya düşmüş, ailesi telaşla kuyunun başına geldiğinde Hasan El-Askeri'nin suyun yüzeyinde boğulmadan durduğu görülmüştür.
-
2 İmam Hasan El-Askeri Kitap1. Bölüm. Hasan el-Askeri'nin doğumu ve künyesiKaynakta geçen ifade:
4. Bölüm: İmam Hasan Askeri Aleyhisselam'ın yaşantısına dair haber ve rivayetler, İmam'ın Şahsi Vasıfları, İmamet Özellikleri. Askeri diye adlandırılmasının sebebi: İbn İmad el-Hanbeli diyor ki, İmam Hadi a.s.'a Askeri demişlerdir. Başından nur saçması: İmam Hasan Askeri Aleyhisselam'ın cariyesi şöyle diyor: İmam Hasan Askeri Aleyhisselam uykuda olduğunda, onun başının yanından göğe doğru bir nur saçtığını görüyordum.
-
3 İmam Hasan El-Askeri (a.s.) Köşe yazısıYeni Mesaj · 29 Şubat 2016Kaynakta geçen ifade:
Hasan El-Askeri, İshak bin İsmail en-Nişaburi'ye yazdığı mektupta özetle şunların altını çizmiştir: "Allah yolunda takvaya riayet etmenizi, müşahedede bulunmamanızı, size emanet edilen şeylere riayette bulunmanızı tavsiye ederim. Halkla iyi geçinin, onları ziyaret edin, hastalarının hal ve hatırını sorun. Başımızı yere eğdirecek tutum ve davranışlardan çekinin. Bize halkın sevgisini celp edin. Tathir ayeti bizimle ilgili inmiştir. Bu da bilinsin." İmam Hasan El-Askeri özellikle Irak bölgesinde etkin hale gelmiştir.
-
4 İmam Hasan El-Askeri Kitap1. Bölüm. Hasan el-Askeri'nin doğumu ve künyesiKaynakta geçen ifade:
Kendisinin her hafta pazartesi ve perşembe günleri saraya uğrayıp, orada bulunduğunu bildirmek zorunluluğu vardı. Ancak Mu'tez buna muvaffak olamadan, üç gün sonra Türkler tarafından öldürüldü. İmam Askeri bunlara karşı çok akıllı ve ince bir güvenlik siyaseti uyguluyordu.
-
5 İmam Hasan El-Askeri (a.s.) Köşe yazısıYeni Mesaj · 29 Şubat 2016Kaynakta geçen ifade:
İmam Cevad, 25; İmam Hadi, 41 ve Hasan El-Askeri 28 yaşında şehit edilmiştir. Said Hacib'e ise, İmam'ı Kufe'ye doğru hareket ettirmesini ve yolda bir fırsat bulup onu öldürmesini emretti. Ancak Mutezz buna muvaffak olamadan bu plandan 3 gün sonra Türkler tarafından öldürüldü.
-
6 İmam Hasan El-Askeri Kitap1. Bölüm. Hasan el-Askeri'nin doğumu ve künyesiKaynakta geçen ifade:
"Ey Ahmet oğlu İshak! Eğer Allah ve imamlar indinde muhterem olmasaydın, bu oğlumu sana göstermezdim. O, Allah'ın Resulü ile aynı ismi ve aynı künyeyi taşıyor. Yeryüzü zulüm ve haksızlıkla dolunca hepsini temizleyip adalet ve hakkaniyetle dolduracaktır. O, bu ümmet içinde gaybetin uzunluğu bakımından Hızır ve Zülkarneyn gibidir. O gaip olacaktır ki uzun sürmesi sebebiyle birçok kimse onun hakkında şüphe edecektir.…
-
7 İmam Mehdi KitapKaynakta geçen ifade:
Rebiyülevvel ayında Abbasi halifesi tarafından verilen zehir sonucu şehadete ulaştı. İşte bu beş yıl döneminde İmam Hasan Askeri'nin en çok önem verdiği mesele, oğlu Hz. Mehdi aleyhisselamı düşmanların gözünden uzak tutmak, hatta Abbasi halifeleriyle çok yakın ilişkisi olan kendi kardeşi Cafer'den bile gizlemek ve Allah Teala'nın kendisine böyle bir evlat verdiğini saklayarak onların haberdar olmasını önlemek olmuştur.
-
8 İmam Rıza Kitap1. Kısım · Üçüncü bölüm. İmam Rıza'nın bazı hasletleri ve görüşleriKaynakta geçen ifade:
Bu sebeple İmam Mehdi'nin babası İmam Hasan Askeri resmi bir evlilik yapmadı, İmam Mehdi'nin doğumunu herkesten gizledi. İşte İmam Rıza'nın oğlu Cevad'ın, ardından Ali el-Hadi'nin, onun ardından Hasan Askeri'nin imamlığını, onun ardından da beklenen İmam Mehdi'yi vasiyet etmek suretiyle bir manada kendisini sevenleri ve ümmeti haberdar etmiş ve Mehdi'nin gelişini hazırlamıştır ki ümmet habersiz kalmasın.
Bu sayfa 12 Ekim 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi.