Gadir Hum
Gadir Hum'da ne oldu ve Gadir Hum hadisesinin önemi nedir?
Cevap
İslam âleminde Zilhicce ayının 18. günü Gadir-i Hum Bayramı olarak kutlanmaktadır12. Hz. Muhammed Veda Haccı dönüşünde Gadir-i Hum mevkiinde durarak 124 bin sahabeye hutbe irad etmiş ve Hz. Ali'yi halife ile müminlerin emiri olarak tayin etmiştir134. Bu olay, hilafetin seçimle değil Allah'ın emri ve nasp ile belirlendiğini gösteren tarihi ve en önemli delillerden biridir156. Sünni ve Şii kaynaklarda genişçe yer alan bu hadise, Ehl-i Beyt dünyasında bir iman şartı olarak kabul edilmektedir275.
Gadir-i Hum Olayı ve Tebliğ Ayeti
- Hz. Peygamber hac vazazesini tamamlayıp Medine'ye doğru yola çıktığı sırada, Cuhfe'ye varmadan Gadir-i Hum denilen kurak ve sıcak mevkide konaklamıştır128.
- Bu esnada Cebrail nazil olarak Maide Suresi'nin 67. ayetini getirmiştir125.
- Ayetin inmesi üzerine Hz. Peygamber önde gidenlerin geriye çağrılmasını ve geridekilerin toplanmasını emretmiştir13.
- Ağaçların altının temizlenmesi ve minber şeklinde taşların üst üste yığılması buyrulmuş, Hz. Peygamber insanların kendisini iyi görebilmesi için bu taşların üzerine çıkmıştır13.
- Hz. Peygamber, Hz. Ali'nin pazılarından tutarak yukarı kaldırmış ve hutbenin altı ila yedi ayrı yerinde açıkça onun kendisinden sonraki kardeşliği, vasiliği, halifeliği ve imamlığını ilan etmiştir13.
Gadir Hutbesindeki İlanlar ve Sonrasındaki Gelişmeler
- Hutbede Hz. Ali'nin Allah tarafından tayin edilen hidayet imamı olduğu ve müminlerin emiri olduğu vurgulanmıştır15.
- Hutbenin ardından, henüz kalabalık dağılmadan Maide Suresi'nin 3. ayeti olan "Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, size nimetlerimi tamamladım ve size din olarak İslam'ı seçtim" ayeti nazil olmuştur59.
- Bunun üzerine Hz. Peygamber, "Allah-u Ekber! Din kemale erdirildi. Nimet tamamlandı. Yüce Allah benim risaletime, Ali'nin velayetine razı oldu" buyurmuştur59.
- Hz. Ali Kufe'de müminlere Gadir-i Hum hadisini hatırlatarak tanıklık istemiş, Bedir ashabının da aralarında bulunduğu otuz sahabe ayağa kalkarak şahitlik etmiştir; şahitlikten kaçınan Enes bin Malik gibi isimlere beddua etmiştir10.
Gadir-i Hum Hadisinin Kaynakları ve Önemi
- Gadir-i Hum hadisi mütevatir hadislerdendir ve hiçbir şüpheye yer yoktur128.
- Bu hadis 220'den fazla Sünni âlimin eserinde yer almaktadır1311.
- Taberi "El-Velayet fi tarik-i Hadis'il Gadir" adlı eserinde hadisi 70'ten fazla yolla nakletmiştir15.
- Ahmed bin Hanbel Müsned'inde, Nesai Hasais'te, Buhari Tarih'te, Celaleddin Suyuti Durrü'l-Mensur'da, İbn Kesir Bidaye'de ve İmam Fahr-i Razi Erbain'de bu hususa yer vermiştir1512.
- Sünni ve Şii kaynakların ittifakıyla Gadir-i Hum hadisi ve hilafetin Hz. Ali'nin hakkı olduğu gerçeği, İslam'ın yönetim ve imamet anlayışının temelini oluşturmaktadır2513.
Sonuç
Hz. Peygamber'in Gadir-i Hum'da Hz. Ali'yi veli ve halife tayin etmesi Allah'ın emridir1514. Ancak vefatın hemen ardından bu ilahi emir unutulmuş ya da göz ardı edilerek Sakife'de seçimli hilafet süreci başlatılmıştır11516. Ehl-i Beyt dünyasında ve Şia inancında iman şartı olan bu hakikat275, Sünni eserlerde de yer almasına rağmen siyasi gerekçelerle uzun süre örtülmüştür11714.
Kaynaklar
-
1 Gadir-i Hum Bayramı Köşe yazısıYeni Mesaj · 22 Ekim 2013Kaynakta geçen ifade:
Amr b. Eşas şöyle rivayet etti: "İmam Cafer'in şöyle dediğini duydum: Siz bizden birinin imamlığı dilediği kimseye vasiyet ettiğini mi sanıyorsunuz? Hayır! Vallahi bilakis bu Allah'tan Peygamberine verilen bir ahiddir. Ehl-i Beyt'ten emaneti alan kişi kendisinden sonrakine aktarmıştır. Derken emir gelip sahibini bulmuştur." (Kuleyni, Usul-ü Kafi) İmametin Hz. Ali'nin ve onun evlatlarının hakkı olduğu ile ilgili İmam Gazali'nin görüşü ile…
-
2 Tevhidin Merkezi Ehl-i Beyt KitapKaynakta geçen ifade:
Sünni dünyanın yeni yeni tanımaya başladığı Gadir-i Hum hutbesinin irad günü, Şia alemince bir bayram olarak kutlana gelmektedir. Oysa Ehl-i Beyt dünyası için Hz. Ali Efendimiz'in hilafeti konusu bir iman şartıdır. İman ve İslam esaslarında temelde bir olan Şii ve Sünni dünya, imamet meselesinde birbirinden ayrılmaktadır.
-
3 Hz. Zeynep ve Hz. Masume Kitap3. Bölüm: Hz. Zeyneb'in dedesi, Hz. Ebu TalipKaynakta geçen ifade:
Bunun üzerine Resulullah, Müslümanlardan önde gidenlerin geriye çağrılmasını, geride kalanların da orada toplanmasını emretti. Bu hutbede Allah Resulü, Hz. Ali'nin elini tutarak havaya kaldırmış ve hutbenin yedi ayrı yerinde açık ve net olarak İmam Ali'yi kendinden sonraki halife ve imam olarak tayin ve ilan etmiştir.
-
4 İftar Sohbetleri / Hilafet Sohbet3 Nisan 2024Kaynakta geçen ifade:
Haccını eda ettikten sonra, Cenab-ı Fahri Âlem Efendimiz, işte Mekke-i Mükerreme'den ayrılışında, ala rivayet, Gadir-i Hum denilen yere geliyor ve sahabesini orada topluyor. Topluyor sahabesini, o 124 bin sahabeye orada, efendime söyleyeyim, Gadir-i Hum hutbesi denilen hutbesini irad ediyor. İşte Gadir-i Hum'da Cenab-ı Peygamber Efendimiz Hz. Ali Efendimiz'i yerine nasbediyor.
-
5 Gadir-i Hum Bayramı Köşe yazısıYeni Mesaj · 13 Ekim 2014Kaynakta geçen ifade:
Bu hutbenin altı yerinde imamlığın Hz. Ali'nin olduğu belirtilmiştir: "1- Ali b.Talib, benim kardeşimdir, vasimdir, halifemdir ve benden sonraki halifemdir. 2- Allah Resulünün (sav) halifesi odur. Müminlerin emiri odur. Allah tarafından tayin edilen hidayet imamı odur.3- Ey insanlar! Bu Ali'dir! O benim kardeşimdir, vasim, ilmimi toplayan ve ümmetim arasında iman eden kimseler üzerindeki halifemdir.4- Ey insanlar! Ben hilafet emrini kıyamet…
-
6 İmam Cafer-i Sadık Kitapİmam Cafer Es-Sadık serisi · 3. Kısım · 15. Bölüm. Caferiliğin Temel EsaslarıKaynakta geçen ifade:
Hz. Resul-i Ekrem ﷺ'in hayatına dikkat edildiğinde, getirdiği dini yakın akrabalarına, ve sonra da bütün insanlara ilan etmekte görevlendirildiği ilk günden itibaren ölüm anına kadar o hazretin kendisinden sonraki halifenin özelliklerine defalarca işaret ettiğini ve önderlik konusunda halkın seçimini değil, atama metodunu seçtiği kesinlik kazanmaktadır.
-
7 Gadir-i Hum Bayramınız mübarek olsun Köşe yazısıYeni Mesaj · 20 Eylül 2016Kaynakta geçen ifade:
İslam âleminde yalnızca bendenize nasip olan Ehl-i Beyt külliyatım ise özellikle ABD'nin Müslüman dünyaya karşı en büyük silahı olan Şii-Sünni savaşının önüne geçecek müthiş bir panzehirdir. 220 Sünni âlimin eserinde yer alan ve hiçbir şüpheye yer bırakmayacak açıklıktaki konu Ehl-i Beyt dünyası için bir iman şartıdır.
-
8 İmam Cafer-i Sadık Kitapİmam Cafer Es-Sadık serisi · 3. Kısım · 15. Bölüm. Caferiliğin Temel EsaslarıKaynakta geçen ifade:
Böyle bir tevatüre sahip olan bu hadisin varlık ve itibarında hiçbir şüpheye yer yoktur. Karineler bu tabirden rehberlik ve önderliğin kastedildiğini açıkça ortaya koymaktadır: a. Gadir-i Hum olayında Hz. Resul-i Ekrem ﷺ, hac kafilesini susuz ve bitki yeşermeyen, kurak bir çölde ve günün çok sıcak bir zamanında durdurdu.
-
9 Gadir-i Hum Bayramınız mübarek olsun Köşe yazısıYeni Mesaj · 20 Eylül 2016Kaynakta geçen ifade:
Resulullah (sav), "Allah-u Ekber! Din kemale erdirildi. Nimet tamamlandı. Yüce Allah benim risaletime, Ali'nin velayetine razı oldu" buyurdu.
-
10 İmam Ali Kitap2. Kısım · 5. Bölüm: Hicretten Resulullah'ın vefatı arasındaki dönemde Hz. AliKaynakta geçen ifade:
Orada bulunan -on ikisi Bedir ashabından olan tam otuz sahabe ayağa kalkarak şöyle tanıklıkta bulundular: Peygamber gözümüzün önünde Ali'nin elinden tutarak halka şöyle buyurdu: Benim müminlere nefislerinden daha evla olduğumu biliyor musunuz?
-
11 Tevhidin Merkezi Ehl-i Beyt KitapKaynakta geçen ifade:
Hz. Ali'nin hilafetini kabul, diğerlerini red değil, ayet ve hadisle sabit olan bir meseleyi ortaya koymaktır. Gadir-i Hum'a dair hadis ve haberlere 222 Sünni âlim de eserlerinde yer vermiştir.
-
12 Muharrem Ayının Onuncu Günü / Haftanın Sohbeti Sohbet13 Temmuz 2024Kaynakta geçen ifade:
Bu konuda bakınız İblikesir'in bidayeti cilt 5 sayfa 212'de, Ahmed İbni Hanbel'in Müsned'i cilt 4 sayfa 164-165-281'de, Celaleddin Suyuti'nin ed-Dürrü'l-Mensur'unda, Nesai, Hesais-i Hadis, No. 66-95-96'da; tüm bu delillerden sonra "Peygamber yerine halife bırakmamıştır" şeklinde iddialar herhalde geçerli olmasa gerektir.
-
13 İmam Cafer-i Sadık Kitapİmam Cafer Es-Sadık serisi · 3. Kısım · 15. Bölüm. Caferiliğin Temel EsaslarıKaynakta geçen ifade:
Bu ikisi Kevser havuzunun başında bana ulaşıncaya kadar birbirinden ayrılmazlar." Bu hadis, Ehl-i Beyt'in Kur'an-ı Kerim'le omuz omuza ilmi merciliğini açık bir şekilde ispatlamakta ve Müslümanlara dini konularda Allah'ın kitabıyla birlikte Ehl-i Beyt'in kılavuzluklarına sarılmayı gerekli kılmaktadır. Fakat bazı kimselerin Ehl-i Beyt'in kapısı dışında tüm kapıları çalmaları gerçekten üzücü bir durumdur. Ehl-i Beyt ekolünün ve Sünnilerin naklinde ittifak ettikleri Sekaleyn…
-
14 Gadir Hutbesi Hz. Ali'nin halife tayininin ilanıdır Köşe yazısıYeni Mesaj · 16 Haziran 2017Kaynakta geçen ifade:
İmam Şafi, bu ayete göre "Ehl-i Beyt'i yani Peygamberimizi, İmam Ali'yi, Hz. Fatıma anamızı, İmam Hasan ve İmam Hüseyin'i sevmek farzdır" der. Allah-u Teala'ya hamd-ü senalar olsun, Muaviye döneminden itibaren siyasi nedenlerle unutturulmaya çalışılan ve Sünni dünyanın bugüne kadar gizleme gayretinde olduğu Ehl-i Beyt'i tekrar milletimizin gönül tahtına oturtmak bizlere nasip oldu.
-
15 İmam Ali'nin hilafeti Köşe yazısıYeni Mesaj · 9 Şubat 2016Kaynakta geçen ifade:
Hz. Peygamber'in Hamse-i Âli Aba hadisinde "Allah'ım, bunlar benim Ehl-i Beyt'imdir" diyerek beyan buyurduğu Ehl-i Beyt'inden Hz. Ali Efendimizin hilafetini anlatacağız bu yazımızda. İslam tarihinin seyrini değiştiren en büyük felaket, Hz. Resul'ün sağlığında iken yaptığı halife tayininin O'nun rıhletinden sonra unutulması ve hilafetin nasp edilen kişiden alınarak sahabe arasında verilen oylarla belirlenen kişiye devredilmesidir.
-
16 Ehl-i Beyt-3 Köşe yazısıYeni Mesaj · 25 Haziran 2015Kaynakta geçen ifade:
220 Sünni eserde Gadir Hutbesi yer almaktadır.Bu hutbenin altı yerinde Hz. Ali Efendimizin Hz. Peygamber'den sonra yerine halife bırakıldığı Allah'ın emri ile bizzat Peygamber'in ağzından buyrulmuştur:1- "Ali b. Ebî Talib, benim kardeşimdir, vasimdir, halifemdir ve benden sonraki halifemdir."2- "Allah Resulünün (sav) halifesi odur. Müminlerin emiri odur. Allah tarafından tayin edilen hidayet imamı odur."3- "Ey insanlar! Bu Ali'dir! O benim kardeşimdir,…
-
17 Gadir-i Hum Bayramı'nda Tarsus'taydık Köşe yazısıYeni Mesaj · 11 Eylül 2017Kaynakta geçen ifade:
Allah'ın emri ve Resulullah'ın naspı ile seçilmiş İmam Ali Efendimiz'in Sünni dünyada ısrarla gizlenmesi ve üstünün örtülmesi, elbette sorgulaması gereken ilmî ve imanî bir görev olsa gerektir.
Bu sayfa 10 Ekim 2026 tarihinde kaynaklardan derlendi.